PRESSURA 2024

Tiranë

VISUAL POETRY ON SOCIAL PHOTOGRAPHY

Kurim i edicionit të dytë të PRESSURA – A Nomadic Art Colony
GOCAT Gallery, Tirana | 2024

Shtypi rreth ekspozitës: Nën kujdesin e fondacioni Mane, hapet në galerinë ‘Gocat’ ekspozita, “Poezi Vizuale mbi Fotografinë Sociale”

Kjo ekspozitë hedh dritë mbi pabarazinë, padrejtësinë dhe qëndrueshmërinë, duke ofruar një vështrim intim mbi jetët e lëna pas dore përmes një eksplorimi të saktë të qëndrueshmërisë njerëzore dhe kërkimit të kuptimit mes fatkeqësive. Pavijoni “The Siege” ekspozon një trup punimesh me fokus realitetet e ashpra të konfliktit, pavijoni “Hollow” ofron një shenjtërore reflektimi, pavijoni “Ordinary Saints” lartëson heronjtë e përditshëm dhe pavijoni “Poetry” fton publikun të niset në një udhëtim përmes kompleksitetit dhe triumfeve të përvojës njerëzore. Së bashku, këto vepra formojnë një rrëfim koheziv që shqyrton gjendjen njerëzore përmes këndvështrimeve të ndryshme, ku secili kontribuon në një kuptim më të thellë dhe më të gjerë të Qenies Njerëzore. Pressura, përmes kësaj ekspozite si dhe përmes gjithë projektit, i ofron publikut një perspektivë të nuancuar mbi rezistencën, qëndrueshmërinë, dinjitetin dhe dhembshurinë tonë së bashku, si qenie njerëzore. Artistët, në projektin Pressura inkurajohen të reflektojnë mbi rolet e tyre brenda komuniteteve të tyre dhe botës, duke nxitur një mirënjohje më të thellë për fuqinë e fotografisë për raportim social dhe për të frymëzuar ndryshim.

Pressura është një koloni nomade artistësh të dedikuar ndaj fotografisë sociale. Artistët e angazhuar në këtë projekt, zhvillojnë një ndjesi të thellë të tregimtarisë, si një mjet sa antik aq edhe modern, e gjitha kjo për të treguar realitetin kompleks të gjendjes njerëzore.

Duke favorizuar shkëmbimin kulturor dhe profesional mes fotografëve me qëllimin e forcimit të shpirtit të tyre kritik – Pressura ka ambicien të bëhet një lëvizje e vërtetë artistike dhe etike. Ajo i ndihmon artistët të orientohen drejt poezisë vizuale si një ndjeshmëri artistike dhe një qëndrim ndaj realitetit historik social bashkëkohor.

Poezia Vizuale e Fotografisë Sociale dominon një hapësirë mes poezisë dhe arteve vizuale që ndoshta më shumë se format e tjera të artit merr në pyetje dimensionet politike dhe psikoanalitike të imazheve. Dhe më pas, ajo ka fuqinë të ndërtojë dialog, të magnetizojë dhe prandaj të përqafojë, të tërheqë brenda dhe të koagulojë kontributet e mediave të tjera.

Pressura lëviz nëpër rajonet tonë duke organizuar evente të fokusuara mbi fotografinë autoriale dhe duke i bërë bashkë artistët në një komunitet artistik. Në botën e sotme me ritme të shpejta, fotografët bashkëkohorë vazhdojnë të shtyjnë kufijtë e mjetit të tyre, duke përdorur teknika dhe perspektiva inovative për të kapur esencën e shoqërisë moderne.

Për më tepër, kjo ekspozitë kurohet nga EJAlbum, një qendër e rëndësishme arti në Shqipëri në bashkëpunim me këtë grup të mrekullueshëm artistësh dhe kuratorësh entuziastë ndërkombëtarë, të cilët kanë punuar për dekada për të rritur ndërgjegjësimin e publikut mbi rolin e fotografisë sociale në shoqërinë tonë.

Ekspozita shfaq se si praktikat bashkëkohore në fotografi përshtaten dhe pasqyrojnë peizazhin social në zhvillim, duke i bërë ato mjete thelbësore si për artistët ashtu edhe për audiencën në kuptimin dhe navigimin e kompleksiteteve të jetës bashkëkohore. Kuruar me një sy depërtues, pavijoni paraqet trupa të ndryshëm punimesh që tregojnë një histori unike, duke krijuar një përvojë dinamike dhe gjithëpërfshirëse. Punët e përzgjedhura ndërthuren natyrshëm për të ofruar një eksplorim shumëfaqësh të temave sociale, nga betejat intime të individëve deri te lëvizjet më të gjera shoqërore që formësojnë botën tonë.

Shtypi rreth ekspozitës: Pressura-2024-visual-poetry-on-social-photography

THE SIEGE OF SARAJEVO

Paul Lowe

“Kur i shikoj këto fotografi në arkivin tim, është e vështirë për mua të kuptoj atë që kemi përjetuar të gjithë atëherë. Unë mendoj se është shumë e rëndësishme për brezin e sotëm, për ata që do të vijnë, por edhe për më të moshuarit që të mos harrojnë se çfarë ka ndodhur në të kaluarën dhe të mos lejojnë që kjo të ndodhë në të ardhmen,” – Paul Lowe.

Dr. Paul Lowe është një fotograf premiant dhe profesor i fotografisë në Universitetin e Arteve në Londër, si dhe Drejtues i Departamentit të Mastrit në Gazetari dhe Fotografi Dokumentare në London College of Communication. Dr. Lowe është gjithashtu një këshilltar akademik i VII Academy dhe anëtar emeritus i agjencisë VII Photo.

Fotografitë e serisë “Rrethimi i Sarajevës” nga fotografi Paul Lowe dëshmojnë për përditshmërinë e tmerrshme të qytetarëve të Sarajevës, por gjithashtu edhe për shpirtin e rezistencës. Rrethimi i Sarajevës, rrethimi më i gjatë i një kryeqyteti në historinë moderne, filloi në prill të vitit 1992 dhe përfundoi në shkurt të vitit 1996. Pasojat e rrethimit janë: mbi 10,000 të vrarë, mbi 60,000 të plagosur dhe mbi 500 fëmijë të vrarë. Çdo i pesti qytetar i Sarajevës ishte në rrezik nga snajperët ose nga ndonjë armë tjetër.

Shënim: Fotografitë: Paul Lowe/VII Photo. “THE SIEGE” u hap më 4 prill 2022 në Sarajevë gjatë shënimit të 30-vjetorit të Rrethimit të Sarajevës, dhe në Beograd më 12 prill për të njëjtin rast. Ekspozuar gjithashtu në Kosovë, në një ekspozitë mbresëlënëse në ambient të hapur në Sheshin Kryesor “Zahir Pajaziti” gjatë Fotoist International Festival, gusht-shtator 2023.

Shtypi rreth ekspozitës: Exhibition | Visual Poetry on Social Photography | Paul Lowe, Seamus Murphy, P.J. Harvey, Burim Myftiu, Belvis Fusha, Fabrizio Bellomo

THE HOLLOW OF THE HAND

Seamus Murphy & P. J. Harvey

Nga viti 2011 deri në vitin 2014, këngëtarja/ autorja/kompozitorja PJ Harvey dhe fotografi Seamus Murphy udhëtuan nëpër Kosovë, Afganistan dhe Uashington, D.C., duke vazhduar një bashkëpunim të nisur me albumin Let England Shake. Atje Seamus Murphy mblodhi imazhe (foto dhe video) të shënuara nga një estetikë e zhvilluar që nga vitet 1990 në punën e tij si fotoreporter; PJ Harvey mblodhi fjalë që do të ushqenin poezi dhe këngë. Ata transkriptuan ndërlidhjet e ndjeshme midis territoreve, imazheve dhe poezive në një publikim ambicioz, The Hollow of the Hand. Kosova e pasluftës, me fshatrat e saj të braktisur dhe të zbrazët; Afganistani në një gjendje konflikti të përhershëm; Uashingtoni, me lagjet e tij që evokojnë ndryshe vendet simbolike të pushtetit ose botën e nëndheshme të një shoqërie të thyer: Seamus Murphy dhe PJ Harvey ekzaminojnë tensionin dhe dhunën e mbytur, por edhe imanencën e huaj dhe tronditëse të së përditshmes.

Seamus Murphy & P. J. Harvey shkojnë përtej raportimit të thjeshtë; ata i vendosin konfliktet në një kontekst, sa të gjerë aq edhe të shumëllojshëm, i cili përfshin regjistrimin e realitetit, përfaqësimin e tij dhe vendosjen e tij në perspektivë përmes teksteve poetike. Këto poezi, foto dhe filma nuk kufizohen kurrë në një rol fjalëpërfjalshëm, ilustrues. Ato janë forma të shumëfishta, dimensionale që burojnë nga një rrugë e vetme, një udhëtim i vetëm. Ato janë gjeste, mënyra të eksplorimit të realiteti, të përjetimit dhe performimit të tij, me qëllim për ta ndarë atë me anën tjetër të botës.

Seamus Murphy

Lindur në vitin 1959 në Mbretërinë e Bashkuar Seamus Murphy jeton dhe punon në Londër, Mbretëria e Bashkuar. Ai ka marrë shtatë çmime World Press Photo për punën e tij dhe një nominim për Pulitzer. Duke përdorur imazhe statike dhe lëvizëse, ai dokumenton jetën dhe ndryshimet e saj në mbarë botën.

Ai është fitues i shtatëfishtë i çmimit World Press Photo për punën e tij në të gjithë botën. Studimi i tij mbi afganët, i ndjekur për mbi një dekadë, u botua në “A Darkness Visible: Afghanistan”. Përshtatja e tij filmike e këtij libri ka fituar shumë çmime.

Në vitin 2011 ai bëri dymbëdhjetë filma të shkurtër për të shoqëruar albumin e PJ Harvey, Let England Shake.

P. J. Harvey

Lindur më 1969 në Mbretërinë e Bashkuar, PJ Harvey jeton dhe punon në Mbretërinë e Bashkuar. Ajo ka lançuar nëntë albume të vlerësuara nga kritika, është nominuar për gjashtë çmime Grammy, dhe është artistja e vetme që është vlerësuar dy herë me çmimin prestigjioz Mercury në Britaninë e Madhe (për albumet e saj Stories from the City, Stories from The Sea dhe Let England Shake).

Albumi i saj i ri The Hope Six Demolition Project, i lançuar në prill, arriti numrin një në UK Album Charts. Në vitin 2013, Harvey u nderua me një MBE për shërbimet ndaj muzikës. The Hollow of the Hand është përmbledhja e saj e parë e botuar me poezi.

ORDINARY SAINTS

Burim Myftiu

Burimi është një fotograf bashkëkohor shqiptaro- amerikan. Lindur më 1961 në Prizren, ai jeton dhe punon mes Prishtinës (KS) dhe Konektikatit (SHBA). Ai mban një gradë Master në Artet Vizuale pasi fillimisht studioi Gjuhësi në Universitetin e Prishtinës (KS). Ai filloi të fotografonte në fillim të viteve 1980, më vonë u specializua në fotografinë komerciale në Nju Jork. Më 2003, ai themeloi PACK (Kolektivi i Arteve Fotografike të Kosovës). Myftiu është bashkëthemelues dhe drejtor i Dokufest (Festivali Ndërkombëtar i Filmit Dokumentar dhe të Shkurtër). Ai është kurator i Ekspozitës Ndërkombëtare të Fotografisë, “Çmimi Gjon Mili” në Galerinë Kombëtare të Arteve në Prishtinë, Kosovë. Ai është themelues i agjencisë fotografike Kosova Images, dhe ka shërbyer si oficer ndërlidhës rajonal i Fédération Internationale de l’Art Photographique (FIAP). Ai u emërua Ambasador Kulturor për Komisionin Evropian në vitin 2016. Ai është anëtar i Këshillit të Arteve të New Haven në Konektikat. Aktualisht, ai është themeluesi i Festivalit Ndërkombëtar të Fotografisë Fotoist.

“Saints” synon të nxisë reflektimin mbi aktet e madhështisë, shpesh të anashkaluara, që ndodhin në jetën tonë të përditshme. Duke theksuar këto histori, projekti inkurajon shikuesit të njohin dhe të festojnë potencialin e jashtëzakonshëm brenda të gjithë neve. Ai shërben si një kujtesë se heroizmi dhe shenjtëria nuk janë të kufizuara vetëm në faqet e historisë apo në ekranet e kinemasë, por janë të pranishme te njerëzit që takojmë çdo ditë. Si shenjtorët e vjetër, këta individë po luftojnë për të ndryshuar botën, duke dëshmuar se njerëzit e thjeshtë kanë fuqinë të bëjnë një ndryshim të jashtëzakonshëm.

“Ordinary Saints” është një projekt bashkëkohor fotografie që ndriçon ndikimin e thellë të individëve të përditshëm të cilët kanë arritur bëma të jashtëzakonshme ose janë gjendur në rrethana të jashtëzakonshme. Përmes një serie portretesh intime dhe të fuqishme, ky projekt kap esencën e këtyre heronjve të ditëve moderne, secili me një histori të jashtëzakonshme për të treguar. Është një kremtim i qëndrueshmërisë, guximit, dhembshurisë dhe fuqisë transformuese të njerëzve të thjeshtë.

Duke paraqitur individë të cilët kanë kryer akte trimërie ose mirësie në rutinat e tyre të përditshme ose që janë gjendur në situata të pazakonta ose ekstreme dhe janë përgjigjur me fuqi të jashtëzakonshme. Duke vënë në pah sakrificat e qeta, shpesh të pamashuara, të bëra nga individët në dobi të të tjerëve ose individëve të cilët kanë dhënë kontribute të rëndësishme pa kërkuar mirënjohje.

“Shenjtorët” janë individë si ne, të cilët përpiqen të ndryshojnë botën në mënyrat e tyre unike.

Tekst nga Shkëlzen Maliqi

TERMINAL SPIRIT DISEASE

Bevis Fusha

Lindur në Tiranë në vitin 1976, Bevis Fusha është diplomuar në Filozofi dhe Sociologji në Universitetin e Tiranës ku ai është gjithashtu lektor i fotografisë në Departamentin e Gazetarisë, si dhe një nga fotografët dhe artistët vizualë më të njohur në Shqipëri. I mprehtë me imazhin, por shumë i ndjeshëm ndaj ndjenjës që ai përcjell, i përfshirë në fotoreportazhe dhe në botime kombëtare e ndërkombëtare, ai vazhdon misionin e tij për të dokumentuar gjithmonë ndryshimet sociale në Shqipëri.

Ky projekt fokusohet në skenën dhe komunitetin Black dhe Death Metal. Më konkretisht, në zemër të këtij koleksioni është një përpjekje për të përcjellë dhe interpretuar stilin e jetesës me të cilin fansi është përshtatur dhe marrëdhënien e tyre të ngushtë me muzikën. Ndonëse nuk ka origjinë ballkanike dhe është një shije e fituar, ky zhanër specifik është i pranuar gjerësisht në mbarë globin dhe ka ndikuar veçanërisht muzikantët metal në Ballkan.

ANULLOJE LIGJIN

Fabrizio Bellomo

Fabrizio Bellomo (Bari, 1982), është një artist multidisiplinar, regjisor, kurator dhe shkrimtar që e kryen kërkimin e tij në një mënyrë hibride dhe eksperimentale. Qasja e tij ndaj artit është e gjerë: ai punon me material arkivor dhe historik, video dhe instalacione publike. Arti i tij kalon mes botës reale dhe asaj digjitale. Veprat e tij janë ekspozuar në ekspozita personale dhe kolektive, përmes projekteve publike, festivaleve të filmit dhe prezantimeve.

Një “road-movie” rreth hapësirës dhe kohës së vendit shqiptar. Përmes dhe mes tij. Një portret i periudhës së famshme të quajtur “procesi i tranzicionit”: nga monumentet socialiste te rrokaqiejt, nga flamujt e kuq te perandoria e re e gjelbër… Ku dhe çfarë po bëhen sot monumentet e vjetra socialiste shqiptare? Dhe pas ndryshimit të sistemit, tani, cilët janë monumentet e ngritura gjatë kësaj ere të re neoliberale dhe turbo- kapitaliste?